Trả lời nhanh
Có. Điều hòa, sưởi và các hệ thống quản lý nhiệt đều dùng năng lượng từ pin, vì vậy có thể làm giảm quãng đường. Nhưng không có một con số phần trăm đúng cho mọi chuyến đi. Ảnh hưởng phụ thuộc nhiệt độ ngoài trời, tốc độ xe, thời gian hành trình, nhiệt độ cabin đặt và thiết kế từng mẫu xe.
Vì sao xe điện “nhạy” với điều hòa hơn cảm giác của người dùng xe xăng?
Ở xe điện, người dùng dễ nhìn thấy trực tiếp năng lượng cabin đang lấy từ cùng bộ pin dùng để kéo xe. Vì vậy khi bật điều hòa mạnh, dự báo quãng đường có thể thay đổi ngay.
Ở xe xăng, điều hòa cũng tiêu tốn năng lượng, nhưng người lái ít khi thấy tác động được hiển thị theo kilomet còn lại rõ như EV.
Khi nào ảnh hưởng lớn hơn?
Chuyến đi ngắn
Làm mát một cabin đang nóng sau khi đỗ ngoài nắng cần công suất cao trong giai đoạn đầu. Nếu chuyến đi chỉ 10–15 phút, tỷ lệ năng lượng dành cho cabin có thể đáng kể hơn so với một hành trình dài.
Thời tiết cực nóng hoặc lạnh
NREL chỉ ra cabin thermal management là một trong những yếu tố ảnh hưởng utility của xe điện, đặc biệt trong khí hậu khắc nghiệt.
Đi chậm trong đô thị
Khi xe di chuyển chậm, năng lượng kéo xe theo mỗi giờ có thể thấp, còn điều hòa vẫn hoạt động. Vì thế trên màn hình bạn có thể cảm nhận tác động của điều hòa rõ hơn.
Có nên tắt điều hòa để tiết kiệm pin?
Không nên hy sinh an toàn và sự tỉnh táo chỉ để cố giữ vài kilomet dự báo. Trong nắng nóng Việt Nam, cabin quá nóng còn gây mệt mỏi cho người lái.
Thay vào đó:
- đặt nhiệt độ hợp lý thay vì cực thấp;
- dùng chế độ tự động nếu xe có;
- đóng kín cửa khi điều hòa hoạt động;
- che nắng khi đỗ;
- làm mát cabin trước khi xuất phát nếu hệ thống/điều kiện sạc hỗ trợ;
- tránh để cabin nóng quá lâu rồi mới chạy.
Tốc độ đôi khi ảnh hưởng nhiều hơn điều hòa
Ở tốc độ cao, lực cản không khí tăng mạnh. Vì vậy một chuyến cao tốc nhanh có thể tiêu thụ năng lượng nhiều hơn đáng kể dù điều hòa đặt vừa phải.
Khi range thấp, đừng chỉ nhìn nút A/C. Hãy xem tổng thể:
- tốc độ;
- gió;
- địa hình;
- áp suất lốp;
- tải trọng;
- điều hòa.
Cách tự đo trên xe của bạn
Thay vì hỏi Internet “điều hòa tốn bao nhiêu %”, hãy tạo dữ liệu của riêng mình:
- chọn một tuyến quen thuộc;
- chạy ở điều kiện tương tự;
- ghi điện năng tiêu thụ trung bình;
- so qua vài tuần/mùa khác nhau;
- không kết luận từ một chuyến duy nhất.
Đi xa nên xử lý thế nào?
Nếu hành trình đã có trạm sạc dự phòng, bạn không cần căng thẳng với mỗi kilomet range. Hãy đặt cabin ở mức thoải mái, lái đều và giữ buffer đủ để đến trạm.
Kết luận
Điều hòa có ảnh hưởng quãng đường xe điện, nhưng không có một con số cố định đáng tin cho mọi xe và mọi thời tiết. Hãy tối ưu bằng cách tránh cabin quá nóng, đặt nhiệt độ vừa phải và quản lý cả tốc độ/lốp/tải trọng thay vì chỉ tắt A/C.
